Các dự án lấn biển cần đánh giá đầy đủ tác động về môi trường

Làm rõ điều kiện, tiêu chí và phạm vi áp dụng

Phát biểu tại tổ, ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) đề nghị làm rõ các điều kiện về tự nhiên, dòng chảy, hệ sinh thái biển, nguồn vật liệu san lấp, kết nối hạ tầng và khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng; đồng thời bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia.

Liên quan quy định về nhà đầu tư chiến lược, đại biểu đề nghị việc lựa chọn nhà đầu tư phải tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục, đáp ứng các tiêu chuẩn về năng lực tài chính và điều kiện riêng của từng dự án.

Về quy hoạch, đại biểu đồng tình với việc đơn giản hóa thủ tục nhưng cho rằng các nội dung về quy mô dân số, sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, thoát nước, môi trường và khả năng ứng phó với thiên tai phải được thể hiện đầy đủ trong đồ án và được thẩm định chặt chẽ. Trường hợp cho phép áp dụng một số chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất khác với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, cần xác định rõ phạm vi, điều kiện áp dụng, bảo đảm các yêu cầu về an toàn công trình, phòng cháy, chữa cháy, hạ tầng xã hội và bảo vệ môi trường.

Liên quan khai thác khoáng sản và giao khu vực biển, đại biểu đề nghị kiểm soát chặt tác động đến dòng chảy, hệ sinh thái và nguy cơ sạt lở; đồng thời quy định rõ trình tự, thời hạn lấy ý kiến của các cơ quan liên quan và cơ chế xử lý khi có ý kiến khác nhau... Đại biểu Dương Khắc Mai cũng đề nghị tiếp tục rà soát các vấn đề đặc thù về quản lý, sử dụng đất hình thành từ hoạt động lấn biển; xác định rõ nguyên tắc, giới hạn đối với cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, bảo đảm không làm giảm nghĩa vụ tài chính, trách nhiệm đầu tư hạ tầng và bảo vệ môi trường của nhà đầu tư.

Đánh giá tích cực quy định về thanh tra, kiểm tra, công khai, minh bạch và đánh giá định kỳ việc thực hiện các cam kết về vốn, tiến độ giải ngân, tiến độ lấn biển và mục đích sử dụng đất, ĐBQH Dương Khắc Mai cho rằng kết quả đánh giá cần gắn với trách nhiệm và biện pháp xử lý cụ thể theo quy định của pháp luật.

Cùng quan tâm đến yêu cầu hoàn thiện các điều kiện, tiêu chí, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Nguyễn Khắc Thận đề nghị các cơ chế, chính sách đặc thù đối với khu đô thị lấn biển cần được quy định cụ thể, rõ ràng hơn. Trong đó, cần bổ sung khái niệm, giải thích rõ thế nào là “đô thị biển” để bảo đảm cách hiểu thống nhất trong quá trình áp dụng. Theo đại biểu, khái niệm đô thị biển có thể được hiểu khác nhau, trong khi việc phát triển đô thị biển sẽ tạo ra không gian phát triển mới, rộng hơn. Vì vậy, cần xác định rõ nội hàm của khái niệm này trong quy định.

Về quy hoạch, đại biểu đề cập quy định cho phép cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt quy hoạch đô thị, nông thôn và quyết định các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất khác với quy chuẩn quốc gia. Theo đại biểu, cần làm rõ nội hàm của từ “khác”, bởi nếu chỉ quy định chung như vậy có thể dẫn đến những cách hiểu khác nhau.

Theo đó, từ “khác” cần được hiểu theo hướng tiến bộ hơn, văn minh hơn, hiện đại hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển mà quy chuẩn quốc gia hiện hành chưa đáp ứng được.

Liên quan việc giao khu vực biển phục vụ nuôi trồng hải sản, khai thác khoáng sản, đại biểu Nguyễn Khắc Thận thống nhất với ý kiến của ĐBQH Dương Khắc Mai và lưu ý quá trình lấy ý kiến các cơ quan liên quan có thể kéo dài nếu không quy định rõ trách nhiệm và thời hạn cho ý kiến. Vì vậy, cần gắn trách nhiệm của từng cơ quan với thời hạn trả lời, tránh để quá trình lấy ý kiến chậm trễ, kéo dài, gây khó khăn trong triển khai.

Về phạm vi áp dụng chính sách, ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) cho rằng các cơ chế đối với khu đô thị lấn biển được hình thành từ thực tiễn triển khai chính sách đặc thù tại TP. Đà Nẵng, trong đó một số quy định về tỷ lệ vốn chủ sở hữu và điều kiện chuyển nhượng có điểm khác với quy định chung.

Theo đại biểu, khi mở rộng phạm vi áp dụng cần cân nhắc điều kiện, đặc điểm của từng địa phương và từng dự án. Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ xem xét từng trường hợp cụ thể để quy định các điều kiện phù hợp, chặt chẽ hơn về tỷ lệ vốn chủ sở hữu và chuyển nhượng.

Gắn phát triển không gian biển với bảo vệ môi trường và giám sát

Bên cạnh yêu cầu về quy hoạch, tiêu chí và phạm vi áp dụng, các đại biểu cũng quan tâm đến tác động môi trường và trách nhiệm của nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án.

Từ góc độ bảo vệ môi trường, ĐBQH Nguyễn Văn Ngọc (Lâm Đồng) cho rằng: nhiều quốc gia đã mở rộng không gian phát triển ra biển. Đại biểu thống nhất với chủ trương khai thác hiệu quả không gian biển, song nhấn mạnh các dự án lấn biển cần được đánh giá đầy đủ về tác động môi trường và có cơ chế pháp lý chặt chẽ để bảo đảm an toàn trong quá trình triển khai.

Góp ý về đánh giá tác động môi trường, đại biểu đề nghị làm rõ hơn yêu cầu đối với chính dự án đô thị lấn biển, bên cạnh quy định đối với hoạt động khai thác cát biển. Theo đại biểu, các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị lấn biển phải thực hiện đánh giá tác động môi trường và quan trắc môi trường biển theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Liên quan chương trình quan trắc, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về khảo sát hiện trạng thủy văn, hải văn, địa mạo đáy biển, chất lượng nước và hệ sinh thái trước khi khởi công; đồng thời thực hiện quan trắc và công khai số liệu theo quy định.

Về tiêu chí xác định dự án đô thị lấn biển, đại biểu cho rằng: ngoài quy mô vốn đầu tư, cần xem xét điều kiện địa chất, thủy văn, hải văn, khả năng chịu tải của môi trường và mức độ tác động đến đường bờ, dòng chảy, hệ sinh thái biển và ven biển.

Đối với việc lập, điều chỉnh quy hoạch phân khu ven biển, khu đô thị lấn biển, đại biểu đề nghị gắn với đánh giá tác động về thủy động lực, bồi lắng, sạt lở và hệ sinh thái trước khi phê duyệt.

Đại biểu Nguyễn Văn Ngọc cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm của nhà đầu tư chiến lược trong việc duy tu công trình biển, khắc phục sự cố môi trường và xói lở sau khi kết thúc thời hạn dự án.

Cùng nhấn mạnh yêu cầu giám sát việc thực hiện các cam kết của nhà đầu tư, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh (Nghệ An) tán thành các ý kiến trước đó về tỷ lệ vốn và các yêu cầu kỹ thuật. Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị bổ sung chế tài đủ mạnh, gắn với cơ chế giám sát, đánh giá định kỳ việc thực hiện các cam kết về vốn, tiến độ giải ngân, tiến độ lấn biển và mục đích sử dụng đất của nhà đầu tư chiến lược.

Theo đại biểu, cùng với các quy định về tỷ lệ vốn, yêu cầu kỹ thuật và hạ tầng, cần có cơ chế giám sát để bảo đảm chính sách được thực hiện hiệu quả.

Nguồn: https://daibieunhandan.vn/cac-du-an-lan-bien-can-danh-gia-day-du-tac-dong-ve-moi-truong-10428200.html